από FB: Yiannis Schizas 2 ώρες · tagΠροσθέστε θέματα

Λαύριο, πριν μερικά χρόνια. Η φωτογραφία δική μου, κατά σύμπτωση Landαρτικη, και τόσο γνήσια όσο δεν παίρνει. Είναι η καλύβα ενός μοναχικού ψαρά στην άκρη της πόλης. Τα είχε μαζέψει εκεί όλα - τα σέα και τα μέα του, που δεν ξέρω γιατί ακριβώς το λένε...

 4Irene Badola, Βικυ Σαμουηλιδου και 2 ακόμη

1 σχόλιο1 κοινοποίηση

ΜΑΡΙΑ ΔΟΥΚΑΚΗ  πράγματι Landαρτικη εγκατάσταση!

από FB: Yiannis Schizas‎Land Art με τον Ορίζοντα Γεγονότων 21 ώρες · 

Να τις πω πέτρες- ή είναι μικρά γλυκά για φάγωμα; Πάντως είτε είναι προσωρινά (ως γλυκά) είτε μόνιμα (ως πέτρες), αξίζουν το θαυμασμό μας

Ελιά

του Γιάννη Σχίζα

https://www.facebook.com/yiannis.schizas

Για την ιστορία του πράγματος, η ελιά εθεωρείτο το ιερό δένδρο των Αθηνών, ως προτίμηση της Θεάς Αθηνάς που έδωσε το όνομά της στην πρωτεύουσα της Ελλάδας νικώντας τον Ποσειδώνα. Υπάρχει μια άποψη ότι οι Αθηναίοι έμαθαν την έκθλιψη της ελιάς για την παραγωγή λαδιού από τους Φοίνικες - όμως τίποτε δεν είναι βέβαιο: Απόδειξη η νήσος Θήρα, όπου αποκαλύφθηκαν τα ίχνη προϊστορικού ελαιουργείου.

Διάσημοι υπήρξαν ο αθηναϊκός «Ελαιώνας», που ήταν χάρμα οφθαλμών στους επισκέπτες της Αθήνας καθώς έρχονταν από χερσαία κατεύθυνση - κι ακόμη ο Ελαιώνας των Μεγάρων, που έγινε σύμβολο σθεναρής αντίστασης στη δικτατορία, όταν αυτή μαγείρευε την υπόθεση του νέου αεροδρομίου... Εν τέλει η ελιά κατέληξε να παίξει πολιτικό ρόλο στο πλευρό των Βασιλοφρόνων, όταν το «ελιά - ελιά και Κώτσο Βασιλιά» έγινε σύνθημα που το τραγουδούσαν με την οπερέτα «ο Βαφτιστικός» του Θεόφραστου Σακελλαρίδη...

Αυτό το δέντρο θυμίζει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο Ελλάδα - κι ας είναι γνώριμο σε ολόκληρη τη μεσογειακή ζώνη... Φέτος τα αποτελέσματα του ήταν πενιχρά, απειλήθηκε ακόμη και η τρίτη θέση που κατείχαμε στην παγκόσμια κατάταξη: Υπαίτιοι ήταν η περυσινή ανομβρία που ευνόησε τον δάκο και μια σειρά λαθών στην αντιμετώπισή του εντόμου, λαμβανομένου υπόψη ότι οι από αέρος ψεκασμοί έχουν καταργηθεί... Βέβαια κατά καιρούς μας έπιαναν διάφορες λόξες για τον μετριασμό της παρουσίας της ελιάς: Παλιά επί ΠΑΣΟΚ - θυμάμαι επί υπουργίας Ποτάκη, όταν είχε τεθεί το ζήτημα της εκρίζωσης ενός εκατομμυρίου ελαιοδένδρων. Αργότερα επί μνημονίων, σε μια περιβόητη μελέτη της εταιρείας Mac Kinsey, που (παρά τις επιταγές του ελεύθερου ανταγωνισμού) ζήταγε την αντικατάσταση των χιλίων και βάλε ελαιουργείων από ένα-δυο, βάζοντας έτσι διαφορετικά εμπόδια στην όλη δομή της ελαιοκαλλιέργειας...

Ακόμη και μια μελετητική προσέγγιση της WWF στο πρόβλημα της χρησιμοποίησης της ελιάς για την αποκατάσταση της βλάστησης σε προβληματικές περιοχές, επεσήμανε τους κινδύνους από την υπερπαρουσία του δένδρου αυτού στα οικοσυστήματα της Ελλάδας...

Στην Ε.Ε., η απουσία ελιάς αποτελεί τεκμήριο της ύπαρξης ορεινής ζώνης! Σήμερα η ελιά, ανεξάρτητα από μυθολογίες, παραδόσεις και τα συναφή, αποτελεί τον πυρήνα της μεσογειακής διατροφής . Αν και οι διάφορες παραλλαγές του ελαιολάδου κάνουν αβέβαιες τις επιλογές του καταναλωτή, το σίγουρο είναι ότι το ελαιόλαδο υπερέχει παντός σπορελαίου.

Το λάδι μπήκε στη ζωή μας όσο σε κανένα άλλο λαό - π.χ. « βγήκε λάδι», «να σε κάψω Γιάννη να σ' αλείψω λάδι». Υπεράνω δε όλων μπήκε το ρήμα «λαδώνω»...

Δημοσίευμα στο:

http://www.avgi.gr/article/10811/9493643/elia?fbclid=IwAR0xzDtoMYATYOz1wz4XykmIARAcXogZAP2FZTfmIR-8fW9Zax5yb7u-oGI

14/1/2019
https://www.facebook.com/yiannis.schizas

ΕΡΑΣΤΗΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ

του Γιάννη Σχίζα

https://www.facebook.com/yiannis.schizas

Ξεκίνησα να γράφω αυτό το έργο εμπνεόμενος από  κάποιον συνδρομητή/συγγραφέα στο περιοδικό «ΟΙΚΟΤΟΠΙΑ», που χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο  «Εραστής Μετεωρολογικών φαινομένων» : Που μπήκε στη ζωή μου εκ του μακρόθεν και για λίγο , αλλά με κάποια σημασία. Για μένα ήταν ένας γνωστός-άγνωστος, που τον αναζήτησα σε κάποια φάση αλλά τελικά έκρινα πως είναι καλύτερο να μείνει εκεί που είναι- θα’ λεγα  σάμπως  μέσα στο θολό τοπίο μιας φθινοπωρινής ημέρας. Πάντως μέσα από τους συνειρμούς  που μου υπαγόρευσε  οδηγήθηκα  σε μια προσέγγιση του τοπίου – όπως αυτό αναδύεται μέσα από τη κοινή δράση σχετικά σταθερών και ασταθών παραγόντων: Της εδαφικής ιδιομορφίας και των στοιχείων του κλίματος.

Το μήκος, το πλάτος, το ύψος, ορίζουν ένα σώμα. Το εισόδημα, το είδος της εργασίας και ο ελεύθερος χρόνος, η ποιότητα ζωής ως αίσθηση και αντικειμενικό πλαίσιο, ορίζουν τη ζωή του ανθρώπου.  Το τοπίο  ως φαινομενικότητα των πραγμάτων είναι διάσταση μιας διάστασης, που λέγεται   «ποιότητα ζωής». Είναι  κοινόχρηστη και δημόσια  αναψυχή, είναι «πόρος». Και η  προβληματική γι  αυτό είναι  σημαντικό βήμα για την αναβάθμιση της έννοιας της περιβαλλοντικής προστασίας…..

ΤΟ ΤΟΠΙΟ ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑ

Η ενασχόληση με το τοπίο φαίνεται σε πολλούς ως  κάτι το  δευτερεύον,  σαν μια υπόθεση ικανή να απασχολήσει εξωραϊστικούς συλλόγους  και τουριστικούς παράγοντες. Όμως το τοπίο μπορεί να είναι σύμπτωμα- μιας υγείας ή μιας αρρώστιας. Η μορφή είναι δεμένη με τη λειτουργικότητα και  η δυσμορφία είναι αποκαλυπτική της δυσλειτουργίας: Η διαχείριση του ορεινού τοπίου με τις ανεμογεννήτριες είναι σύμπτωμα μιας απίστευτης μπαναλιτέ – όπως επανέλαβα σε χίλιες μύριες περιστάσεις. Η διαχείριση του τοπίου της Ηπείρου για την εξαγωγή υδρογονανθράκων είναι έκφραση   ενός ολέθρου για τη φύση. Η μεταφορά του αεροδρομίου Ηρακλείου συνεπάγεται ριζική και μάλιστα καταστρεπτική αλλαγή του αγροτικού τοπίου.

Σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι ορατή η μανία της εξουσίας να μην υπολογίζει τη γραφικότητα, ενδίδοντας σε σχέδια παράλογα, μορφικώς αποκρουστικά. Η Ελλάδα των μνημονίων είναι ιδιαίτερα πρόθυμη να διεκπεραιώσει τις εντολές των αφεντικών  της, νομίζοντας  ή θέλοντας να νομίζει ότι η ομορφιά  είναι παντοτινή- όμως αυτό είναι μια αυταπάτη.

Θα λέγαμε λοιπόν, ότι η  ασχήμια ταιριάζει στην εξουσία.  Πέραν τούτων, θα υπενθυμίζαμε : Σε ένα κόσμο όπου μεγάλο τμήμα του ΑΕΠ καταναλώνεται για αισθητικές παρεμβάσεις κάθε κλίμακας – στο σώμα, στον εσωτερικό χώρο των σπιτιών, στη γειτονιά, στον αστικό και περιαστικό  χώρο  - η παραγνώριση της αισθητικής του μείζονος χώρου συνιστά πολιτιστικό πισωγύρισμα μεγάλης κλίμακας.  Ιδιαίτερα το μαχόμενο οικολογικό κίνημα, πρέπει να αντισταθεί στον ιδεολογικό ζουρλομανδύα που επιχειρούν διάφοροι να επιβάλουν στη κοινωνία. Όλοι πρέπει να ορθωθούν  ενάντια στην αηδιαστική προοπτική μιας φύσης κουρελού, υπό την εποπτεία διαφόρων τεχνοβάνδαλων.....

ΤΟΠΙΟ ΚΑΙ ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑ

Η διαδρομή της σκέψης  με οδήγησε ως το  τοπίο του διαστήματος!  Με έφερε ακόμη ως  τα «αρνητικά τοπία» - μιας πυρηνικής έκρηξης, μιας πυρκαγιάς -  που είναι συγκυριακά, αλλά δεν παύουν να εντυπωσιάζουν. Πολύ πιο πέρα όμως από την αξία του τοπίου, μέσα από αυτή τη μεταβλητή φαινομενικότητα που ξανοιγόταν στα μάτια μου, διείδα  την αξία του παρόντος, την αξία της τωρινής στιγμής… Γιατί κι εγώ προσλάμβανα αυτό που δημιουργούσε μελαγχολία και πεσιμισμό σε πολλούς, για την «αποκαρδιωτική προσωρινότητα», σύμφωνα με την έκφραση ενός ψυχαναλυτή (Αλεξάντερ Μίτσιρλιχ) που συνέταξε ένα υπέροχο βιβλίο για τον αστικό χώρο:  Για την προσωρινότητα ενός κόσμου που μέλλει   να χαθεί μέσα σε ένα πλανητικό περίγυρο μεταβατικό, χωρίς να μας κάνει λόγω αυτής της ολικής απώλειας πιο στοχαστικούς και επιεικείς, κατά πως έλεγε ο  Εντγκάρ Μορέν. Όμως, απέστρεφα το νου μου από το γίγνεσθαι με τις «εσχατολογίες» και όλο τον πεσιμισμό που προκαλούσε, παρέκαμπτα τις μεγακλίμακες του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου    και εντρυφούσα στο φαίνεσθαι της ενεστώσας στιγμής. Και μέσα από τα τρέχοντα μικρογεγονότα και τα μικροσκηνικά της ζωής που ζούσα , διέβλεπα μιαν αόριστη σχέση με το γνωμικό ενός Ιταλού διανοούμενου σε  συνέδριο στη Φλωρεντία: «Ο θεός έπλασε τη γάτα για να μπορεί ο άνθρωπος να χαϊδεύει την τίγρη». Κάπως έτσι κι εγώ, μέσα από τα μικρά και προσαρμοσμένα στα μέτρα μου, μέσα από την Αττική κι όχι από τα Ιμαλάϊα, μέσα από τον Ευβοϊκό κόλπο κι όχι από τον Ειρηνικό ωκεανό, μέσω μιας γάτας που δεν ήταν τίγρης, μπορούσα να προσλαμβάνω αυτό το απείρως μεγαλύτερο, που ήταν η Ελλάδα, τα Βαλκάνια, η Ευρώπη, η γαία, το ηλιακό σύστημα, τα  ζώα, το μεγαπεριβάλλον του μικροπεριβάλλοντός μας…

Κατά τα άλλα, πρόταξα στο έργο μου μερικές σκέψεις , που όσο κι αν φαίνονται κοινότοπες έχουν   μια πρόθεση  «πολιτικής περικύκλωσης» του κακού. Τις καταθέτω εδώ : «Αντίσταση δεν είναι μόνο  η αντίδραση σε ένα πολιτικό κέντρο  – που στον τρέχοντα  ελληνικό χρόνο είναι η  μνημονιακή επιτροπεία : Επί πλέον  είναι   η συμβολή στην  συντήρηση  των δημιουργικών ονείρων. Είναι  η  εκπομπή  ενέργειας για ζητήματα που   δεν επείγουν αλλά  προοιωνίζονται τους μέλλοντες αγώνες για τη μέλλουσα ποιότητα ζωής. Είναι η έκφραση μιας υποβόσκουσας   δύναμης, μιας  μαραθώνιας αντοχής και ενός  αμετακίνητου πάθους για ολοκληρωμένη ζωή -  με αισθητική και καλλιτεχνικό οίστρο, με εθνική αυτονομία, οικονομική ασφάλεια, κοινωνική αλληλεγγύη».

ΥΓ. Η έκδοση και η επιμέλεια του κειμένου έγινε από τον Σάκη Κουρουζίδη (ΕΥΩΝΥΜΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ). Η  φωτογραφία του εξώφυλλου είναι του Δημήτρη Βερούχη.

Δημοσίευμα στο:

https://oikologein.blogspot.com/2018/12/blog-post_22.html?fbclid=IwAR0e6GLnQU8-IiNWY6RkZfuB7pptm99ms02KCJm5LqgJt5QLydp5RCPQdJg

Δημοσιεύεται στο "Δρόμο της Αριστεράς" στις 22.12.2018

H εν όψει φωτογραφία έχει κάτι το αγγελοπουλικό, όπως βεβαιώνει ο καλός φίλος Γιώργος Παπαγιαννόπουλος.… Όμως πίσω από την ακινησία του πλάνου υποβόσκει μια ένταση, που σε κάνει να λες: Όχι, η φωτογραφία μπορεί να προδίδει τα δρώμενα, σε αντίθεση με το φιλμ - που αποδίδει την κίνηση των πραγμάτων. Και μετά το καταστάλαγμα στο φιλμ, έρχεται η τελική βεβαιότητα: Αυτή τη συμφορά κανένα φιλμ δεν μπορεί να περιγράψει, γιατί είναι πολυπρόσωπη, πολυεπίπεδη, δραματική στο έπακρο.

από FB: Yiannis Schizas25 Ιουλίου 2018 · 

Όχι λίγες φορές και όχι πολύ μακριά από την Αθήνα, έστεκα εκστατικός μπροστά στην γκαλερύ της φύσης, στις διαβατικές τοιχογραφίες που σπάνια κατάφερνα να διαφυλάξω –όντας κακός φωτογράφος… Μέσα σε αυτές τις ζεύξεις –χώρος + καιρός– προσλάμβανα κι εγώ τα αχανή μεγέθη του κόσμου, την υπεροχή του λεγόμενου «σύμπαντος»[10] απέναντι σε κάθε τι προσωπικό και υποκειμενικό: Προσλάμβανα αυτό που δημιουργούσε μελαγχολία και πεσιμισμό σε πολλούς, για την «αποκαρδιωτική προσωρινότητα», σύμφωνα με την έκφραση ενός ψυχαναλυτή που συνέταξε ένα υπέροχο βιβλίο για τον αστικό χώρο.[11] Για την προσωρινότητα ενός κόσμου που προοριζόταν να χαθεί μέσα σε ένα πλανητικό περίγυρο μεταβατικό, χωρίς να μας κάνει λόγω αυτής της ολικής απώλειας πιο στοχαστικούς και επιεικείς, κατά πως έλεγε ο στοχαστής Εντγκάρ Μορέν.[12] Όμως, απέστρεφα το νου μου από το γίγνεσθαι με τις «εσχατο-22 λογίες» και όλο τον πεσιμισμό που προκαλούσε, και εντρυφούσα στο φαίνεσθαι. Και μέσα από τα μικρογεγονότα και τα μικροσκηνικά της ζωής που απολάμβανα, διέβλεπα μια αόριστη σχέση με το γνωμικό ενός Ιταλού διανοούμενου σε συνέδριο στη Φλωρεντία: «Ο θεός έπλασε τη γάτα για να μπορεί ο άνθρωπος να χαϊδεύει την τίγρη».[13] Κάπως έτσι κι εγώ, μέσα από τα μικρά και προσαρμοσμένα στα μέτρα μου, μέσα από την Αττική κι όχι από τα Ιμαλάϊα, μέσα από τον Ευβοϊκό κόλπο κι όχι από τον Ειρηνικό ωκεανό, μέσω μιας γάτας που δεν ήταν τίγρης, μπορούσα να προσλαμβάνω αυτό το απείρως μεγαλύτερο, που ήταν η Ελλάδα, τα Βαλκάνια, η Ευρώπη, η γαία, το ηλιακό σύστημα, τα άγρια ζώα, το μεγαπεριβάλλον του μικροπεριβάλλοντός μας…

από FB: Yiannis Schizas18 Ιουλίου 2018 · 

Ορίζοντας γεγονότων
https://www.facebook.com/orizontasgegonotwn/
https://www.facebook.com/Independent-Art-Symposium-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%9F%CF%81%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1-%CE%93%CE%B5%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CF%8C%CF%84%CF%89%CE%BD-140104216783230/

του Γιάννη Σχίζα

Ο «Ορίζοντας γεγονότων» είναι φυσικός όρος ταγμένος στην περιγραφή της αδυναμίας του φωτός να δραπετεύσει από μια «μαύρη τρύπα», εξ αιτίας της έλξης που ασκείται επάνω του. Τον όρο αυτό διάλεξε μια καλλιτεχνική κίνηση για να προσδιορίσει το έργο της, εντυπωσιασμένη από τη μαγεία που ασκούν οι πιο βαρβάτοι - και αμφιλεγόμενοι συχνά - όροι της Φυσικής.

Ο «Ορίζοντας γεγονότων», που γιόρτασε πρόσφατα τα 10 χρόνια της ύπαρξής του, προχώρησε πέρυσι στην έκθεση “Land Art” – γήϊνη τέχνη θα λέγαμε – για να δείξει το δυναμικό που εγκλείεται στη φύση με τα απλά γήϊνα υλικά, που είναι τόσο εύχρηστα αλλά και τόσο αναλώσιμα. Το τελευταίο έργο του όμως ξεπέρασε κατά πολύ τα άλλα, καθώς επιχείρησε να προσδιορίσει τους όρους ανεξαρτησίας του καλλιτεχνικού εγχειρήματος: Μπορεί σήμερα να υπάρχει τέχνη «μη εξαρτημένη» και ταυτόχρονα να είναι ευπώλητη και ευρείας αποδοχής;

Φυσικά υπήρξαν διάφορες απαντήσεις στο ερώτημα, όμως η επιτυχία κυρίως ήλθε από εκείνες τις πρακτικές ομιλίες που υπηρετούσαν την Ελληνική πόλη. Έτσι είχα κι εγώ την ευκαιρία με εισήγησή μου να θυμίσω το έργο προσωπικοτήτων.

Ανέτρεξα λοιπόν στον μακαρίτη τον Τσαρούχη που έλεγε ότι «η ασχήμια της Αττικής είναι λαϊκό αίτημα», γιατί αυτό το γνωμικό κατέληξε να ανανεωθεί και να επανασερβιρισθεί, μετά μια φάση απόσυρσης… Μεταφερμένο στις μέρες μας παραπέμπει στην ανεγκέφαλη επέμβαση πάνω στις αθηναϊκές όψεις, στα συνθήματα σε κάθε επιφάνεια και στα σήματα της Τροχαίας, που δύσκολα ισοφαρίζονται από τις λίγες καλλιτεχνικές εγχαράξεις στους τοίχους – από τα καλλιτεχνικά γκράφιτι που έχουν σχεδιασθεί και ομορφαίνουν πραγματικά το αστικό τοπίο. Ανέτρεξα επίσης στην «επιδάφεια τέχνη», την τέχνη διαμόρφωσης του αστικού δαπεδοτοπίου, που απουσιάζει πλήρως, όπως απουσιάζει και μια τέχνη ηχητική – θα έλεγα σαν κι αυτή που τόσο αδέξια διαμόρφωσε ο Δήμος προ ετών στον πεζόδρομο της Ερμού, βάζοντας να ακούγονται λόγοι παλιών πολιτικών.

Η επιμελημένη διαχείριση των νυκτερινών φωτισμών είναι επίσης ένα θέμα. Ποιος θυμάται τη φωτοσκηνοθεσία που έκανε την αρχή της χιλιετηρίδας στην Ακρόπολη Γάλλος αρχιτέκτων; Κι όμως, υπήρξε συνέχεια, με φωτοσκηνοθεσία εγχώρια, την οποία μεταξύ άλλων υπηρέτησε ο Θεόδωρος Κοντορήγας στο Greekarchitect: Ψηλαφώντας μια τιμή ισορροπίας μεταξύ του θάμβους και του σκοταδιού, δίνοντας λύσεις πρακτικές στο ελάχιστα συζητημένο θέμα.

Ο «Ορίζοντας Γεγονότων» συνέχισε το έργο του, με μια έκθεση στο Μαρκόπουλο της Αττικής. Και το καλοκαίρι επίσης θα είναι ενεργός, δίνοντας στην τέχνη και στη πόλη το κατά δύναμη…

από FB: Yiannis Schizas28 Απριλίου 2018 · 

Δημοσιεύεται στην ΑΥΓΗ στις 28.4.18

Land Art, μια τέχνη χωρίς συμβατικό κάδρο

του Γιάννη Σχίζα

https://www.facebook.com/yiannis.schizas

Το κάδρο στη ζωγραφική - όπως  το πλαίσιο στη περφόρμανς - οριοθετεί την τέχνη  από την μη-τέχνη:  Όμως  και αυτό  συνιστά περίγυρο του έργου τέχνης και   βρίσκεται σε αλληλεπίδραση μαζί του. Η Χάρτα της Βενετίας του 1964 μιλάει  για το ευρύτερο «κάδρο» μιας  συγκεκριμένης τέχνης όπως  η αρχιτεκτονική, για έναν περίγυρο οιονεί καλλιτεχνικό και προστατευτικό της δημιουργίας. Σήμερα η τέχνη υπόκειται στην προστασία  των γκαλερύ, των μουσείων, των ιδιωτικών συλλογών, των εποπτευόμενων ή φυλασσόμενων σημείων στον ανοιχτό χώρο, όμως όλα αυτά έχουν μια παράπλευρη απώλεια: Η τέχνη εμπορευματοποιείται, διαμεσολαβείται,  αποκλείεται από το ευρύτερο  κοινό. Το προστατευτικό πλαίσιο αποδεικνύεται συχνά κλουβί, όπου δεσπόζει ο Μαικήνας, ο χορηγός, ο επιμελητής, ο «ανιδιοτελής» κριτικός, ο κονφορμιστής φιλότεχνος, ο κυνηγός επενδυτικών ευκαιριών…

Σ’ αυτή την εποχή των μεγάλων μετακινήσεων, των απεξαρτήσεων από τα στενά εδαφικά όρια, των διαστημικών ενοράσεων, κάποιοι θεωρούν  χαμένη υπόθεση τη ζεύξη της τέχνης με την εδαφικότητα, την αναζήτηση συναρτήσεων μεταξύ καλλιτεχνικής δημιουργίας, υπαίθρου και περιβάλλοντος. Όμως ο άπειρος χαρακτήρας της εδαφικότητας σε συνδυασμό με την άπειρη ευρηματικότητα του καλλιτέχνη δίνουν τρομερές ευκαιρίες για μια δημιουργίαin situ, ενδεχομένως ευάλωτη στους καιρούς αλλά πάντοτε αναπαράξιμη, φωτογραφίσιμη, βιντεοσκοπίσιμη.

25 χρόνια μετά τη Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του Ρίο, 15.000 επιστήμονες σε  πρόσφατη διακήρυξή τους κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για μια περιβαλλοντική εξέλιξη καταστροφική και πιθανόν αναντίστρεπτη. Κι αυτό σημαίνει ότι περισσότερο από κάθε άλλη φορά, χρειαζόμαστε «κάτι» περισσότερο  από μια οικολογία γραφείου  και εγκεφαλικής  πολυπληροφόρησης:  «Κάτι»  που θα εμπεριέχει όχι την τυφλή στράτευση αλλά την   εμπνευσμένη καλλιτεχνική συνάντηση με  το συγκεκριμένο που συνιστούν οι τόποι - οι παραλίες, οι ουρανομήκεις ορίζοντες, το ανάγλυφο των βουνών, τα φυτά, τα ζώα, το τοπίο.

Στα πλαίσια της  ευρύτερης  κίνησης του «Ορίζοντα Γεγονότων», η Land Art δεν ενδιαφέρεται για  μορφές απλά έκκεντρες ή για καλλιτεχνικά καμουφλάζ του χώρου. Δεν σχεδιάζει  εικαστικώς ορθούς θύλακες  εντός της υπαίθρου. Δεν προσχωρεί σε  καλλιτεχνικές μόδες που φαινομενικά νεωτερίζουν αλλά απέχουν από τη ζωή.

Με τις μέχρι τώρα δράσεις της - στη Σύρο, στο Λουτράκι - προσδοκά τη λειτουργία της ως τέχνης που  δημιουργεί νέες διαστάσεις στο χώρο: Εκεί που αυτός καταναλώνεται από  συμβατικούς τουρίστες και ψιλοεξερευνητές, η Land Art εισφέρει αντιστάσεις  στην περιβαλλοντική εντροπία και στην απομάγευση.

Δημοσίευμα στο:

http://oikologein.blogspot.com/2017/11/land-art.html?fbclid=IwAR3UdsDr2PD6RuoiyIwXV_A2tYmiLWimAlqb83bzVW0LTadsqK1SEJD9lWE

Παρασκευή, 24 Νοεμβρίου 2017

4 Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ζώων

Απόσπασμα από την απάντηση του αρχηγού των Ινδιάνων Σκουάμις στην πρόταση του Προέδρου Φραγκλίνου Πηρς (1854) για την αγορά μιας μεγάλης έκτασης:

«Η γη δεν ανήκει στον άνθρωπο. Ο άνθρωπος ανήκει στη γη. Κάθε αμμουδερή ακρογιαλιά… Κάθε κομματάκι ομίχλης… Κάθε ξέφωτο στα σκοτεινά δάση. Στη μνήμη του λαού μου, κάθε βούισμα εντόμου, είναι ιερό. Είμαστε κομμάτι της γης και αυτή πάλι ένα κομμάτι από μας. Οι χυμοί που τρέχουν μέσα στα δέντρα μεταφέρουν τις μνήμες του ερυθρόδερμου ανθρώπου. Τα ευωδιαστά λουλούδια είναι αδελφές μας. Το ελάφι, το άλογο, ο μεγάλος αετός είναι τ’ αδέλφια μας. Οι απότομες, ψηλές κορυφές, τα καταπράσινα λιβάδια, η ζεστασιά του αλόγου, ο άνθρωπος, όλα ανήκουν στην ίδια οικογένεια. Καταλαβαίνει λοιπόν τι μας ζητάει ο Μεγάλος Αρχηγός της Ουάσινγκτον όταν μας παραγγέλνει ότι θέλει  ν’ αγοράσει τη γη μας;»

από FB: Yiannis Schizas 4 Οκτωβρίου 2017 · 

Περί γειωμένης τέχνης

του Γιάννη Σχίζα

https://www.facebook.com/yiannis.schizas

H γειωμένη τέχνη (Land Art) δικαιώνει το όνομά της μόνο ως τέχνη που δεν είναι  απογειωμένη σε ασάφειες και γενικότητες. Είναι μια τέχνη ελευθέρας βοσκής, μακριά από τις στρούγκες των γκαλερύ και των "μαικήνων" που ουσιαστικά ιδιωτικοποιούν τη δημιουργία και την κρατούν εσώκλειστη στις ιδιωτικές συλλογές τους. Είναι μια τέχνη υπαίθρια, κάθε άλλο παρά ερμητικά κλειστή - όπως κάποιες αρχαιολογικές περιοχές από τους αρχαιολόγους. Είναι  εκτεθειμένη στους καιρούς και στην αποσάθρωση, πλην όμως δεν είναι μια δραστηριότητα  του ποδαριού  ή  επιπόλαια. Είναι ή μπορεί να γίνεται μια τέχνη που  δημιουργεί νέες διαστάσεις στο χώρο: Εκεί που αυτός καταναλώνεται από  συμβατικούς τουρίστες και ψιλοεξερευνητές, η Land Art είναι σε θέση να ανθίσταται στην εντροπία και στην απομάγευση , συνεισφέροντας  νέους πόλους ενδιαφέροντος.

Παρουσιάζω εδώ τρία πεδία δυνατοτήτων επιτόπιας τέχνης  από την πρόσφατη εμπειρία μου : Η μια από τον άνω ρου του Αχελώου, η άλλη από το Λειβαδάκι της Φολέγανδρου, η τρίτη από μια περιοχή πέτρινων φραγμάτων στη Σίκινο, όπου και ένας ενδιαφέρων γεωσχηματισμός.. Θεωρώ το εγχείρημα της Σύρου (28-30 Αυγούστου) μια καλή προπονητική και παραγωγική αφετηρία για την ομάδα του ΟΡΙΖΟΝΤΑ, και μάλιστα σαν  κάτι που θα μπορούσε να έχει συνέχεια, με  νέους χώρους και μιμητές. Πάντως  θα περίμενα περισσότερη συζήτηση και εμβάθυνση στο επίμαχο πρόβλημα μέσα σε συνθήκες δύσκολης επιβίωσης, όπου δεσπόζει το λατινικό γνωμικά: PRIMUM VIVERE DEINDE PHILOSOPHARE(Πρώτα το ζην και μετά το φιλοσοφείν). Και ποιό είναι αυτό; Μα φυσικά ,είναι  η όσμωση  τέχνης και κοινωνίας, η ενσωμάτωση του καλλιτεχνικού πνεύματος στη γενική παιδεία. Είναι  η έξωση του ελιτισμού και των ιερατείων, είναι η αποβολή κάθε ποιμαντορικού πνεύματος απέναντι στο "πόπολο", είναι η συμμετοχή και η συστράτευση.

Δημοσίευμα στο:

https://oikologein.blogspot.gr/2017/09/blog-post.html

Σάββατο, 2 Σεπτεμβρίου 2017

Επιδάφια τέχνη 

του Γιάννη Σχίζα

https://www.facebook.com/yiannis.schizas

Το καλοκαίρι είναι γενικώς μια εποχή πιό οικολογική, πιο καλλιτεχνική,  πιο ελευθεριάζουσα και  νεωτερίζουσα. Οι αισθητικές κρίσεις για τη μορφολογία της υπαίθρου και των κατασκευών δίνουν και παίρνουν, τουλάχιστον από αυτούς που εκτός από νοημοσύνη διαθέτουν και  διακοπές - και που δεν αποτελούν παραπάνω από το 47% του πληθυσμού, σύμφωνα με εκτίμηση της Eurostat.  Σε  αυτή την "τάξη πνευμάτων" το κιτς είναι επόμενο να εκτίθεται σε ποικίλες κριτικές. Έχω υπόψη μου ένα "θαλασσοκένταυρο" σε παραλία  της Νότιας Εύβοιας, που είναι τόσο σχετικός με το  περιβάλλον όσο  μια γοργόνα λαξευμένη στα κορφοβούνια της Πίνδου: Δοθέντος ότι και οι δυο αυτές ζεύξεις - άνθρωπος και άλογο, άνθρωπος και ψάρι - είναι αρχαϊκές φαντασιώσεις που ενδημούν σε ειδικά σκηνικά.....

Φυσικά το ωραίο διαθέτει μια υπερβατικότητα και μπορεί να καινοτομεί στο υπαίθριο ή στο αστικό περιβάλλον, δεν μπορεί όμως να μην συναρτάται μαζί τους.

Η αισθητική παρέμβαση στον ανοιχτό χώρο είναι μια σημαντική λειτουργία, που αλληλεπιδράται με την κίνηση των πεζών: Η αισθητική διεγείρει  την παρουσία των πεζών, οι πεζοί προκαλούν  διαρκή ανάταση της αισθητικής. Τον σύνδεσμο αυτό διαταράσσει μόνο ο βανδαλισμός και η ανοχή του. Στην Ελλάδα η παρουσίαση του κιτς από το περιοδικό ΑΝΤΙ  δεν αποτέλεσε μια ελιτίστικη τρομοκρατία εναντίον της κακογουστιάς αλλά μια φωνή αισθητικής διαπαιδαγώγησης, που σχετικά  αποσιωπήθηκε  από τη "διαπασών" της γκλαμουριάς.

Αλλού  οι  αισθητικές παρεμβάσεις ανοιχτού χώρου  έχουν  αυξανόμενη παρουσία. Ανθολογώ  εδώ δυο από αυτές, μια επιδάφια και μια υπεδάφια: Στην πρώτη ανήκει η διακόσμηση ενός συγκεκριμένου  ιρλανδικού οδοστρώματος  από τον Edgar Mueller, στη δεύτερη ανήκει η διακόσμηση  ενός  σπηλαίου στο Νέο Μεξικό  των ΗΠΑ από τον γλύπτη Ra Paulette.

Σε μια χώρα γενικώς "ξηροθερμική", η προτίμηση του γκαζόν από διάφορους κατόχους εξοχικών υποδηλώνει κυρίως ένα σύμπλεγμα ταξικής υπεροχής και δευτερευόντως μια τάση επιδάφιας υπέρβασης της κλιματικής ιδιαιτερότητας της χώρας... Η τάση αυτή προκάλεσε την κριτική  της  αρχιτεκτόνισας Σταυρούλας Κατσογιάννη, αναφορικά με τον  λόφο του αστεροσκοπίου, όπου ο Αργεντινός σχεδιαστής προτίμησε ακόμη και τη φύτευση καλαμποκιών σε  νεοφερμένο έδαφος,  θίγοντας την ιστορικότητα του χώρου...

Στη Σύρο μια καλλιτεχνική ομάδα γνωστή ως   "Ορίζοντας Γεγονότων" οργανώνει στις 28-30 Αυγούστου  έκθεση "Επιδάφιας τέχνης" ( Land Art) με επιτόπια υλικά,  που φιλοδοξεί - πέρα από την προβολή εκθεμάτων - να προκαλέσει και κοινωνικό διάλογο. Μακάρι να προκόψουν και τα δυο - καλλιτεχνική παραγωγή  και καλλιτεχνική αναζήτηση  της ευρύτερης κοινωνίας...  

Δημοσίευμα στο:

http://oikologein.blogspot.gr/2017/08/blog-post_11.html

Παρασκευή, 11 Αυγούστου 2017